12 Şubat Diyaliz Merkezi’nden 10 hastanın pandemi döneminde organ nakli gerçekleştirildi

12 Şubat Diyaliz Merkezi hekimi Nefroloji Uzmanı Dr İsmail Yıldız, pandemi dönemine rağmen kendi merkezlerinde hemodiyaliz alan hastaların başka şehirlerde böbrek nakli olduğunu belirterek, Böbrek Nakli hakkında açıklamalarda bulundu.

Nefroloji Uzmanı Dr İsmail Yıldız, yaptığı açıklamada, ‘’Kliniğimizde tüm hastalarımız nakil konusunda bilgilendirilmiş ve ulusal organ nakil sistemine kayıtları yaptırılmıştır. Hastalarımızın buraya kayıt süreçleri ve gerekli tahlil tetkik ve evrak işlemleri kliniğimizce takip edilmektedir.  6 ayda bir kayıtları düzenli olarak yenilenmektedir. Bu çerçevede son 5 yılda 40 hastamız böbrek nakli olmuştur. Daha da önemlisi adeta hayatın durduğu pandemi döneminde bile 10 hastamız böbrek nakli olmuştur. Klinik olarak bu konuda göstermiş olduğumuz hassasiyet ve takip neticesinde hastalarımızın nakil süreçleri pandemiye rağmen başarı ile sonuçlanmıştır. Bölgemizde bir diyaliz merkezinden en fazla nakil olan hasta sayısı pandemi döneminde bizim merkezimizdir. Hasta memnuniyeti ve kaliteli hizmetin getirdiği başarı bizler için en büyük mutluluk kaynağıdır. Bu süreçte katkısı olan tüm çalışanlarımıza teşekkür eder, hastalarımıza da şifalar dileriz.’’ dedi.

Böbrek Nakli

 Böbrekler, omurganın her iki yanında göğüs kafesinin hemen altında bulunan fasulye şeklinde iki adet organdır. Her biri bir yumruk büyüklüğündedir. Böbreklerin ana görevi idrar üreterek kandaki atıkları, mineralleri ve sıvıyı filtrelemek, bazı zararlı ve atık maddeleri idrar yoluyla süzerek dışarı atmaktır. Böbrekleriniz bu filtreleme yeteneğini kaybettiğinde, vücudunuzda zararlı sıvı ve atık maddeler birikir. Bu durum da tansiyonun yükselmesine ve son dönem böbrek yetmezliğine neden olabilir. Son dönem böbrek yetmezliği, böbreklerin normal işlevinin yaklaşık yüzde 90’ını kaybetmesi ile ortaya çıkar. Son dönem böbrek yetmezliğinde tedavi seçenekleri arasında diyaliz ve böbrek nakli bulunur.

*Son dönem böbrek yetmezliğinin yaygın nedenleri arasında şunlar vardır:

*Diyabet (şeker hastalığı)

Kronik, kontrolsüz yüksek tansiyon

*Kronik glomerülonefrit- böbreklerinizdeki küçük filtrelerin (glomerul) iltihabı ve sonunda kalıcı fonksiyon kaybı oluşması

*Polikistik böbrek hastalığı

*Böbrek taşları

*Prostat hastalıkları

*Mesane hastalıkları

*FMF

*Vaskülitle seyreden romatolojik hastalıklar

 

Canlı vericili böbrek nakli alıcı ve verici için son derece konforlu bir yöntemdir. Bununla birlikte beyin ölümü gerçekleşmiş bir kişiden yani kadavradan yapılan böbrek naklinde de oldukça başarılı sonuçlar alınmaktadır.

Böbrek nakli nedir? 

Böbrek nakli yetmezlik gelişen böbreğin canlıdan ya da kadavradan alınan bir böbrek ile değiştirilmesi ve kişinin böbrek fonksiyonlarının devam etmesinin sağlanması işlemidir.

Böbreklerimiz hayati organlardır. Kronik böbrek yetmezliği ise böbreklerin işlevlerinin kalıcı olarak bozulması anlamına gelir. Günümüzde kronik böbrek yetmezliğinin bilinen tek tedavisi en sık yapılan organ nakli olan böbrek naklidir. Böbrek nakli acil gelişen, akut böbrek yetmezliği denilen durumlarda da yapılabilmektedir. Böbrek nakli hastanın bir ameliyatla yeniden sağlığına kavuşmasını sağlar.  Diyaliz, böbrek fonksiyonlarının sadece bir kısmını (kısmen) yerine getirebildiği için böbrek nakline alternatif olarak düşünülmemelidir. Üstelik diyalizdeki hastalar için katı diyetler, su kısıtlaması, seyahat engeli, sosyal hayattan soyutlanma, iş veya eğitimden geri kalma, çocuk hastalarda gelişme geriliği gibi çeşitli olumsuzluklar söz konusu olabilmektedir. Diyalizdeki hastalar böbreklerin yerine getirdiği görevlerin çoğundan yoksun olduklarından yoğun olarak ilaç kullanmak zorundadır. (tansiyon, kan yapımı ilaçları vs.) Bu nedenlerden dolayı da böbrek nakli olan hastaların, diyalizdeki hastalara oranla yaşam kaliteleri ve sürelerinin daha iyi olduğu bilinmektedir. Hastalar, başarılı bir böbrek nakli ve ameliyat sonrası takip ile sağlıklı bireyler olarak hayatlarını sürdürebilmektedir.

Böbrek nakli hangi hastalıklarda uygulanmaktadır? 

Böbrek nakli, son dönem böbrek yetmezliği durumunda yapılmaktadır. Çağımızın en sinsi hastalıklarından olan ve hiçbir belirti vermeden ortaya çıkabilen böbrek yetmezliği her geçen gün hızla yayılmaktadır. Kronik böbrek yetmezliklerinin en önemli sebepleri; diyabet, yüksek tansiyon ve böbrek iltihabı (nefrit) olarak sıralanmaktadır. Hiçbir belirti vermeden ilerleyen hastalık böbreklerin 85-100’lerde olması gereken süzme fonksiyonunun 30’un altına düşmesi ile belirti vermeye başlar. Sabah uyanıldığında göz kapaklarının altında şişme, ellerde ve ayaklarda hafif ödem, halsizlik ve idrar yaparken meydana gelen aşırı miktardaki köpürme belirtilerin en önemlileridir. Kişinin idrarında ciddi miktarda protein bulunması köpüklü idrar oluşmasına neden olur. Normalde idrarda günde 150 mg ın altında protein bulunabilir. İdrarda fazla miktarda protein bulunması anormal bir durumdur ve bu durum proteinüri ya da mikroalbuminüri olarak bilinir. İdrardaki köpürme böbrek hastalığının başladığını hatta hastalığın ilerlediğini gösterir.

Gerekli önlemler alınmadığı için hızla ilerleyen hastalık böbreğin işlevini 2-3 sene içinde bozabilir. Süzme fonksiyon hızının 15’in altına düşmesi kronik böbrek yetmezliği hastalarının bir destek tedavisi olmadan yaşama tutunmalarını şanslarını zorlaştırır. Diyaliz veya nakilden başka hiçbir tedavi imkanı kalmayan hastalara yaşam kalitesini artırması ve kısa sürede kalıcı iyileşme sağlaması için genel olarak böbrek nakil tavsiye edilir.  Akut böbrek yetmezliği de böbreklerin görevlerinde çok kısa bir zaman içinde meydana gelen ve geriye dönüşü mümkün olabilen işlev kaybıdır. Ancak geri dönüşümsüz fonksiyon kayıpları da olabilir. O zaman nakil planlaması yapılmalıdır.

Böbrek nakli nasıl uygulanır? 

Tüm dünyada gösterilen bütün çabalara rağmen beyin ölümü gerçekleşmiş kişilerden yapılan kadavra nakilleri yeterli seviyeye ulaşmamıştır ve bu rakamlar yıllar içerisinde çok yavaş bir biçimde artmaktadır. Organ yetersizliğine bir çözüm olarak canlı vericilerden yapılan böbrek nakilleri gündeme gelmiştir.

Verici ameliyatı 

Canlı böbrek vericilerinin sağlığı ve ameliyat sonrası konforu düşünüldüğünde kapalı yöntemle böbreğin alınması (laparoskopik metod) oldukça yaygındır. Kapalı yöntemle ameliyat, hastanın vücudunda büyük bir ameliyat kesisi açılması yerine, hastanın karnına açılan küçük deliklerden yapılmaktadır. Kapalı yöntemle böbrek ameliyatı hastanın karnına açılan 0.5-1cm’lik 3 delikten yapılmakta ve ameliyat sonunda böbrek, hastanın kasık bölgesine yapılan 5-6cm’lik bir kesiden çıkarılmaktadır. Açık ameliyata oranla hastalar operasyon sonrası çok daha az ağrı sorunu yaşamakta, hastanede daha kısa kalmakta, normal yaşamlarına ve işlerine daha hızlı dönmektedir. Eskiden kullanılan açık yöntemde hastalarda ameliyat sonrası görülen ameliyat yerinde fıtıklaşma, hissizlik, yara enfeksiyonu gibi istenmeyen yan etkiler bu teknikte neredeyse hiç görülmemektedir. Sadece vücuda açılan 3 delik ve böbreği çıkarmak için yapılan küçük bir kesiden gerçekleştirilen bu operasyon, kozmetik açıdan da açık cerrahiye oranla başarılı sonuçlar sağlamaktadır. Ameliyat akşamı yürümeye, su içmeye ve yemek yemeye başlayan vericiler, ameliyattan 2 gün sonra taburcu olabilmektedir. Dikişler gizli ve estetik dikişler olmakta ve ameliyat sonrası bu dikişlerin alınması gerekmemektedir.

Alıcı ameliyatı

Böbrek nakli karın zarı dışından, kasık damarlarına ulaşılarak yapılan bir ameliyattır. Böbrek nakli ameliyatında böbrek, orijinal yerine değil, sağ veya sol kasık bölgesine yerleştirilir. Verici böbreğinin damarları alıcının kasık damarlarıyla, yine verici böbreğinin idrar yolu da alıcının mesanesiyle dikişler yardımıyla birleştirilir. Hastanın çalışmayan böbrekleri nadir bazı durumlar hariç çoğunlukla çıkartılmaz.

Böbrek nakli sonrasında toparlanma süreci çok hızlıdır. Ameliyat sırasında bağırsaklar ile temas olmadığından, hasta ameliyattan sonra çok çabuk beslenmeye başlar. İlk 4 gün idrar sondasıyla idrar çıkışı takip edilen hastaların ameliyat sonrası 4.gün sondaları çıkarılır.

Canlı vericiden böbrek nakli yapıldıysa, böbrek fonksiyonu hemen başladığı için hasta genellikle 5. gün taburcu edilir. Fakat kadavradan böbrek nakli yapıldıysa, böbrek birkaç gün veya hafta içinde görevini yapmaya başlayacağından daha uzun süre hastanede yatması gerekebilir.

Robotik böbrek nakli

Günümüzde böbrek naklinin geldiği en ileri noktada böbrek alıcıya da Vinci Robotik Cerrahi ile takılmaktadır. Robotik böbrek nakli ameliyatının özellikle yüksek kilolu hastalarda önemli avantajları bulunmaktadır.

Böbrek nakli hakkında sık sorulan sorular

Böbrek nakli değerlendirme süreci nasıl işler?

Böbrek nakli değerlendirme süreci, alıcı-verici kan grupları ve doku tiplerinin belirlenmesiyle başlar.

Kan Grubu Testi

Dört kan grubu vardır: A, B, AB ve O. Herkes bu kalıtsal gruplardan birine uyar. Alıcı ve verici arasında kan grubu uyumu olmalıdır. Aşağıdaki liste uyumlu kan gruplarını gösterir:

Alıcının kan grubu A ise verici kan grubu A veya O olmalıdır.

Alıcının kan grubu B ise verici kan grubu B veya O olmalıdır.

Alıcının kan grubu O ise verici kan grubu O olmalıdır.

Alıcının kan grubu AB ise verici kan grubu A, B, AB veya O olabilir.

AB kan grubu, eşleşmesi en kolay olanıdır. Zira AB kan grubuna sahip olan kişi diğer tüm kan türlerini kabul eder.

Doku tipleme

İnsan lökosit antijenlerinin (HLA) belirlenmesi için bir kan testi olan ikinci teste doku tiplemesi denir. Antijenler, vücudun birçok hücresinde bulunan ve her bireyi benzersiz olarak ayıran belirteçlerdir. Bu belirteçler ebeveynlerden miras alınır. Doku tiplendirme testi bir insanın genetik yapısını (genetik parmak izini ) gösteren bir kan testidir. Kan grubu uyumunda olduğu gibi alıcı ve vericinin doku tiplerinin uyup uymadığı araştırılır.

Çapraz eşleşme

Yaşam boyunca vücut, yabancı maddeleri yok etmeye yarayan antikor denen maddeler üretir. Bir verici böbreği mevcut olduğunda, alıcının vericiye karşı önceden oluşturulmuş antikorlara sahip olmadığından emin olmak için çapraz karşılaştırma adı verilen bir test yapılır.

Çapraz karşılaştırma alıcının kanını vericiden alınan hücrelerle karıştırarak yapılır. Çapraz karşılaştırma pozitifse, vericiye karşı antikorlar olduğu anlamına gelir. Antikor seviyelerini düşürmek için nakilden önce özel bir tedavi yapılmadıkça alıcı bu böbreği almamalıdır. Çapraz karşılaştırma negatifse, alıcının vericiye karşı antikorları olmadığı ve bu böbreği almaya uygun oldukları anlamına gelir. Canlı bir donör nakline hazırlık sırasında birkaç kez çapraz karşılaştırma yapılır ve bu tür nakilden 48 saat önce son bir çapraz karşılaştırma gerçekleştirilir.

Serolojik testler

Transplantasyondan sonra uygun önleyici ilaçları seçmek için HIV (insan immün yetmezlik virüsü), hepatit ve CMV (sitomegalovirüs) gibi virüsler için de test yapılır. Bu virüsler, hastalığın alıcıya yayılmasını önlemeye yardımcı olmak için herhangi bir potansiyel vericide kontrol edilir.

Kimler böbrek nakli için canlı verici olamaz?

*18 yaşından küçük olan kişiler

*Hipertansiyonu (>140/90 mmHg) olanlar veya hipertansiyon ilacı kullananlar

*Diyabet (Şeker hastaları)

*Morbid obezitesi olan kişiler

*İki taraflı veya tekrarlayan nefrolitiazis (böbrek taşları)

*Tromboz veya tromboembolizm öyküsü olanlar

Kronik böbrek hastalığı (CKD) olanlar

*Pulmoner emboli veya tekrarlayan tromboz öyküsü

*Psikiyatrik hastalıklara sahip olanlar

*Ciddi medikal hastalığı olanlar (kronik akciğer hastalığı, yakın zamanda tanı konulmuş kanser hastalığı)

*Düşük GFR (< 80 ml/dk)

*Proteinüri (>300 mg/24 saat)

*Pulmoner emboli veya tekrarlayan tromboz öyküsü

*HIV enfeksiyonu

Böbrek nakli ameliyatının olası riskleri ve yan etkileri nelerdir?

Böbrek nakli ameliyatı sonrası olası riskler şunları içerir:

Geçici böbrek fonksiyonu eksikliği: Yeni böbreğiniz hemen çalışmaya başlamayabilir. Böbrek fonksiyonu başlayana kadar diyalize ihtiyacınız olabilir.

Organ reddi: Vücudunuz verici organı reddedebilir ve vücudunuzun yeni böbreği kabul etmesine yardımcı olmak için bazı ilaçlara ihtiyacınız olabilir.

Böbrek yetmezliği: Yıllar sonra kronik red başlayabilir. Böbrek, ilk böbrek hastalığına benzer şekilde bir süre sonra fonksiyonlarını yitirebilir. Bu durum neticesinde de ikinci bir nakil yaptırmanız veya tekrar diyalize girmeniz gerekebilir.

Kansere karşı savunmasızlık: Nakilden sonra kullanılan bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar sizi kansere karşı daha savunmasız bırakabilir.

Diyabet: Böbrek nakli sonrası alınan ilaçlar şeker hastalığına neden olabilir. 

*Böbreğe kan götüren atardamarın daralması

*Damarlarda pıhtılaşma oluşması

*Enfeksiyon

*Kanama

*Kilo almak

*Yüksek tansiyon

Böbrek nakli sonrası iyileşme süresi nedir?

Böbrek naklinden iki hafta sonra kendinizi çok daha iyi hissetmeye başlarsınız; ancak nakilden sonra düzenli olarak reddetmeyi engelleyici ilaç kullanmanız gerekir.

Bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlardan kaynaklanan riskler nelerdir?

Koruyucu ilaçlar bağışıklık sistemini zayıflatır, olağan ve değişik organizmalarla enfeksiyonların riskini artırır. Enfeksiyonlar ciddi olabilir, nakledilen böbreğe hasar verebilir ya da hayati tehlike oluşturabilir. Reddetmeyi engelleyici ilaçlar kullanan hastalarda kanserlerin tedavisi daha zordur. Diyabet riski de artar. Bunun neticesinde de insülin enjeksiyonu ya da haplarla tedavi olmak gerekebilir.

Ne tür yaşam tarzı değişiklikleri yapmanız gerekiyor?

Nakil hastalarının temas sporlarına katılmaması önerilir. (Boks, güreş futbol, basketbol vb.) Nakil sonrası aktif kalınmalı, sigara ve alkolden uzak durulmalı ve sağlıklı bir diyet programı uygulanmalıdır.

Canlı vericili böbrek naklinin avantajları nelerdir?

Canlı bağışın birçok avantajı mevcuttur. Böbrek hemen çalışır. Böbreğin reddedilme olasılığı daha azdır. Greftler daha uzun ömürlüdür. Canlı bir donörün böbreği tamamen sağlıklıdır. Kadavra böbreklerinden daha iyi ve daha uzun süre çalıştıkları bilinmektedir. Ayrıca bekleme listesinde böbrek yetmezliği tanısı konularak böbrek nakli olmayı bekleyen binlerce hasta bulunmaktadır. Yeterli ölü (kadavra) verici yoktur. Canlı vericili böbrek nakli ile organ sıkıntısı ve ölüm oranları azaltılabilir.

27 Eyl 2021 - 15:06 Kahramanmaraş- Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haberma Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haberma hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haberma editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haberma değil haberi geçen ajanstır.



İstanbul Markaları

Haberma, İstanbul ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (554) 334 96 00
Reklam bilgi


Anket Milletvekillerinin Sizi Temsil Ettiğini Düşünüyor musunuz?